Báo Đất Việt: Du lịch khí cầu: Hãnh diện phương tiện bay Made in Vietnam

Sản phẩm nhằm vào thị trường ngách, chủ yếu phục vụ du lịch...

Bài viết này thuộc danh mục:✅ Công nghệ , được chúng tôi tổng hợp từ báo Đất Việt, nguồn bài: http://baodatviet.vn/khoa-hoc/cong-nghe/du-lich-khi-cau-hanh-dien-phuong-tien-bay-made-in-vietnam-3386479/

Hội Hàng không -Vũ trụ VN vừa tổ chức bay trình diễn thành công mô hình nguyên lý của khí cầu bay Made in Vietnam. Nhân sự kiện này, báo Đất Việt đã có cuộc trao đổi với GS. TSKH Nguyễn Đức Cương, chủ tịch Hội Hàng không-Vũ trụ Việt Nam (VASA), đồng thời là chủ nhiệm đề tài này.

GS TSKH Nguyễn Đức Cương, chủ tịch Hội Hàng không-Vũ trụ Việt Nam

Bay du lịch bằng khí cầu "made in Việt Nam"

PV:- Thưa ông, đặc điểm nổi bật của khí cầu bay Made in Vietnam là gì? Vì sao ông lại hướng tới sản phẩm này?

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương:- Trước hết, tôi xin nhấn mạnh, hệ thống vận chuyển được đề xuất không hề có ý định cạnh tranh với các công ty lớn về tốc độ, độ cao hay tầm xa…

Sơ đồ bay trình diễn vừa rồi

Chúng ta không thể cạnh tranh được với các "ông lớn" có vốn lớn, nền khoa học công nghệ phát triển và có kinh nghiệm chế tạo máy bay hàng trăm năm nay. Mẫu bay thử vừa rồi có những nét chính của sơ đồ khí cầu bay mới đề xuất (xem hình trên), tuy nhiên mới mang được tải giả 2 kg (tải có ích), bay cao 50m, với tốc độ 20 km/h.

Chúng tôi nhằm vào thị trường ngách, bay chậm, bay thấp, cụ thể là chở khách du lịch ngắm cảnh tử trên cao. Rõ ràng khách du lịch ngắm cảnh từ trên cao không cần tốc độ nhanh, độ cao lớn, nhưng họ cần an toàn, tiện nghi tốt và giá hấp dẫn.

Hầu hết các điểm du lịch lại có mặt nước, trong khi sơ đồ mới này (xem hình vẽ) kết hợp cả mấy yếu tố: một thân khí cầu (1) chứa khí nhẹ (khí Hêli) để đảm bảo lực nâng (lực Acsimet), thân khí cầu được kéo bởi ca nô (2), có dây kéo (3) và tời thông minh. Dưới thân khí cầu có treo multirotor (4) kết nối với khoang chở người (5) và túi khí hình xuyến (6).

Sử dụng khí cầu chứa khí nhẹ để tạo lực nâng (không mất năng lượng); sử dụng phương tiện kéo trên mặt nước (đảm bảo hành trình mong muốn, ít bị gió ảnh hưởng, trên khí cầu không phải có hệ thống động lực tương ứng); hệ thống điều khiển thông minh như quadrotor/flycam (đảm bảo điều khiển bay và cất hạ cánh) và cơ cấu dây kéo có điều khiển (chống dật cục).

Có thể thấy, sáng chế đã đề xuất một phương tiện bay mới, với tỷ lệ tải có ích tăng hơn gấp đôi, có thể cất hạ cánh ngay trên bãi biển, đảm bảo tiện nghi cho khách du lịch, giảm rất nhiều giá thành chế tạo và vận hành vì vậy giá vé cho khách du lịch bay cũng giảm được rất nhiều.

Còn hỏi vì sao chúng tôi lựa chọn sản phẩm này, tôi sẽ nói ngay vì tính hữu ích, tiết kiệm và hiệu quả kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu đang tăng mạnh: bay du lịch trên không.

Theo tính toán của chúng tôi, dự kiến sẽ chế tạo ra một khí cầu bay (airship), bay với độ cao 200 m (tương đương nhà 70 tầng), tốc độ bay khoảng 30-40 km/h, tải có ích 220 kg (bao gồm 1 phi công, 2 khách, thiết bị an toàn, phục vụ đồ uống...), vì vậy khí cầu bay này được gọi là VASA-3, thời gian bay tối đa 60 phút, cất hạ cánh thẳng đứng ngay trên bãi biển hoặc bờ sông, bờ hồ.

Phương tiện kéo trên mặt nước có thể là ca nô công suất khoảng100 CV. Tổng trọng lượng cất cánh khoảng 400 kg (thân chứa khí Hêli ~400 m3, hình cầu, D=9 m ). Phi công chỉ cần tuyển ở các câu lạc bộ bay máy bay mô hình và huấn luyện một hai tuần. Giá vé bay ngắm cảnh trên không khoảng 30-40 phút dự kiến sẽ là một vài triệu VNĐ.

Một công ty du lịch bỏ ra 3 tỷ VNĐ để chở khách với 50% công suất thì sau vài năm có thể thu hồi được vốn . Công ty kinh doanh việc chế tạo khí cầu bay này cũng có lãi lớn vì có sản phẩm hiệu quả mà lại không phải nhập công nghệ nước ngoài, giá thành chỉ vào khoảng 1-2 tỷ VNĐ nếu chế tạo > 5 chiếc. Các điểm du lịch cũng có thể thu hút thêm khách với phương tiện bay du lịch mới, an toàn và giá rẻ.

Bản thân tôi từ lâu đã muốn tạo ra một loại phương tiện bay du lịch vừa an toàn, giá rẻ lại dễ sử dụng và thân thiện với môi trường để người dân có thể du lịch trên không với giá vé khoảng vài triệu.

Hiện tại ở các ngày hội khinh khí cầu (hot air balloon) ở Huế, Đà Nẵng vừa rồi, giá vé một chuyến bay “tự do” (tùy gió đưa đẩy, do không có động cơ) trong vòng 30-40 phút lên đến 6,5 triệu VNĐ, ở Phan Thiết có công ty nước ngoài kinh doanh thường xuyên bay du lịch cũng bằng hot air balloon không động cơ, giá vé đã lên đến gần 4 triệu. Hơn nữa chỉ bay được theo chiều gió (mỗi ngày chỉ bay được một chuyến khi gió thổi dọc ven bờ biển), hạn chế rất nhiều khả năng kinh doanh.

Vì vậy từ lâu trên thế giới đã chế tạo ra các airship (khí cầu bay) có động cơ và có điều khiển để có thể chủ động được đường bay và ít lệ thuộc vào gió. Hiện tại, ví dụ ở Đức có khí cầu bay Zeppelin-NT có động cơ, có điều khiển (airship) chở khách du lịch mấy chục phút mà giá (năm 2018) một vé lên đến 500 Euro (khoảng 14 triệu VNĐ).

Ngày hội khí cầu (hot air balloon festival) ở Đà Nẵng 2019

Bay du lịch ở Phan Thiết

Sở dĩ giá vé cao như vậy chủ yếu là vì airship gần giống như máy bay thông thường: Phải có động cơ kèm theo các thùng nhiên liệu, có hệ thống điều khiển, thiết bị cất hạ cánh, nhiều hệ thống và nhiều nhân viên bảo đảm mặt đất, chủ yếu khác máy bay là thay vì nâng bằng cánh thì nâng bằng khí Heli, nhẹ hơn không khí khoảng 7 lần, nhưng để chứa khí Heli thì phải có kích thước rất lớn. Ví dụ khí cầu bay Zeppelin-NT chở được 12 người cần có thân chứa tới hơn 8000 m3 khí Heli, kích thước dài gần bằng sân bóng đá, tỷ lệ tải có ích chưa đến 20%.

Ý tưởng sử dụng kết hợp khí cầu và 4 rotor (Howe và Brythe,1975, UK)

Vào năm 2008, có sáng chế PCT/FR/2007/001840 (Pháp) nêu ra ý tưởng dùng ca nô/ ô tô kéo khí cầu để vận chuyển khí hyđrô, như vậy khí cầu sẽ không phải mang động cơ và nhiên liệu, mà vẫn di chuyển được theo hành trình mong muốn. Tuy nhiên nếu dùng để chở người thì chỉ cần gió nhẹ đã làm khí cầu "chao đảo", khách du lịch sẽ không dám bay. Hơn nữa khi ca nô kéo trong các điều kiện gió khác nhau thì có lúc dây kéo bị trùng, bị căng và sẽ bị "giật cục", phá hủy kết cấu.

Vì vậy phỏng theo ý tưởng của Anh (1975) tôi và nhóm tác giả đưa ra giải pháp lắp thêm hệ thống các rotor (ví dụ quadrotor như flycam) có điều khiển thông minh, đồng thời đảm bảo cất hạ cánh thẳng đứng, và một cơ cấu kéo thông minh để tránh "giật cục". Tôi khẳng định, đây là giải pháp mới ngay cả với thế giới.

PV:- Với nền khoa học hiện tại, để tạo ra được sản phẩm như vậy có dễ không, thưa ông?

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương:- Không khó và chắc chắn làm được.

VASA cũng đã thành công trong các đề tài cấp nhà nước như: Nghiên cứu thiết kế, chế tạo mẫu tổ hợp máy bay không người lái dân dụng cỡ nhỏ để giám sát từ xa phục vụ các nhu cầu kinh tế - xã hội; Nghiên cứu thiết kế, chế tạo mẫu khí cầu thử nghiệm điều khiển từ xa có hình dạng tối ưu (đề tài Học viện kỹ thuật quân sự chủ trì). Công nghệ quadrotor/multirotor/flycam ngày nay rất phổ biến, trên thế giới và nhiều cơ sở ở Việt Nam, kể cả ở Hội VASA đã làm chủ cả phần cứng và phần mềm.

Hơn nữa, trong giai đoạn sắp tới, chúng tôi có các đơn vị phối hợp là Viện Cơ khí- Động lực (Đại học Bách khoa Hà Nội) và Viên Công nghệ Không gian (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ VN), tức là kết nối được các lực lượng khoa học và công nghệ hàng đầu VN trong lĩnh vực kỹ thuật hàng không.

Tất cả các nguyên vật liệu, linh kiện đầu vào kể cả khí Heli tinh khiết, máy tính nhúng, các động cơ, cánh quạt compozit sợi carbon,…đều có bán trên thị trường với giá phải chăng, không phải chế tạo "từ A đến Z". Phương tiện bay này có thể hãnh diện ghi "made in Vietnam".

PV:- Nhưng như ông đã nói, máy bay do Mỹ, Nga, EU chế tạo đôi khi còn bị rơi, phương tiện bay do Việt Nam chế tạo có đảm bảo an toàn không? Và cấp phép bay cho VASA-3 thế nào?

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương:- VASA-3 có chở người nên vấn đề an toàn bay và xin phép bay là rất quan trọng. Vì vậy sẽ phải làm nghiêm túc những việc sau đây: Thiết kế và thử nghiệm theo tiêu chuẩn Mỹ về khí cầu bay có điều khiển (airship); Kiểm soát chất lượng chặt chẽ theo bộ tiêu chuẩn ISO-9000 ở tất cả các khâu : từ vật tư. dụng cụ đo kiểm, các công đoạn gia công, v.v… ; Ở Việt Nam đã có khá nhiều cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Ngoài ra có các giải pháp thiết kế và thử nghiệm để đảm bảo an toàn: Khi một động cơ trục trặc thì sẽ tự động tắt đồng thời cả động cơ đối diện đảm bảo cân bằng cho khí cầu hạ cánh khẩn cấp; Có túi khí dạng hình xuyến lắp ở dưới khoang chở khách, duy trì khoang này nổi trên mặt nước và hạ cánh êm xuống bờ sông, bờ biển, bờ hồ; Các hành khách và phi công đều mặc áo phao; Thử nghiệm bay điều khiển từ xa nhiều lần bằng các tải giả, trong các điều kiện gió khác nhau, sau đó mới cho người lên. Cần nhấn mạnh là thân chứa khí Hêli khi bị thủng, khí Hêli có bị thất thoát nhưng rất chậm (vì chênh áp gần bằng 0), thực tế các khí cầu bay của Đức khi ném bom ở Anh (trong Thế chiến II) bị bắn thủng khá nhiều nhưng vẫn không bị rơi, vẫn hạ cánh mềm sau mấy giờ.

Sau khi kiểm tra đầy đủ các điều kiện an toàn, Cục Hàng không Việt Nam (Bộ Giao thông Vận tải) sẽ cấp giấy chứng chỉ chủng loại (Type Certificate) và giấy phép đủ điều kiện bay. Cục Tác chiến (BQP) sẽ cấp phép hoạt động bay trong những khu vực cụ thể.

Giúp du lịch phát triển

PV:- Điều gì khiến ông tự tin khẳng định sản phẩm trên sẽ giúp ngành du lịch Việt Nam phát triển?

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương:- Như đã biết, du lịch Việt Nam đang phát triển mạnh, đóng góp cho GDP trên 20 tỷ USD mỗi năm. Chính vì vậy Bộ chính trị đã đưa ra Nghị quyết 08 - NQ/TW khẳng định cần đưa du lịch thành một ngành kinh tế mũi nhọn.

Tuy nhiên trên thực tế hiện tại, hạ tầng cơ sở du lịch của Việt Nam còn nghèo nàn, chỉ xếp thứ 113 trên thế giới. Các phương tiện du lịch trên mặt nước, mặt đất khá nhiều nhưng phương tiện du lịch trên không vẫn còn đắt đỏ, ít khách sử dụng.

Hai phương tiện trên không phục vụ du lịch tại Việt Nam được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là dù bay có xuồng kéo và diều bay có động cơ. Tuy nhiên dù bay có xuồng kéo mắc nhược điểm là phạm vi quan sát hẹp, khá mạo hiểm nên ít người chơi. Trong khi đó diều bay có động cơ thì mỗi lần chỉ chở được một khách, cũng khá mạo hiểm và ít người chơi.

Sản phẩm mới này sẽ tạo ra phương tiện du lịch ngắm cảnh từ trên cao vừa tiện nghi, vừa an toàn mà giá cả rất cạnh tranh. Có thể phục vụ khách du lịch ngắm cảnh từ trên cao ở sông Hồng, sông Hàn, sông Sài gòn (Cần Giờ), các khu du lịch như Cát Bà, Hạ Long, Sầm Sơn, Cửa Lò, Nha Trang, Vũng Tàu, Phú Quốc, hoặc các hồ Hòa Bình, hồ Núi Cốc... Cũng có thể phục vụ khách du lịch ở Phu ket, Pattaya, Singapore ...

PV:- Rất tâm huyết để tạo ra đứa con tinh thần với nhiều ưu thế nổi bật, hẳn ông rất kỳ vọng sản phẩm sớm được ứng dụng trong thực tế? Nếu vậy thì phải thực hiện thế nào và điều kiện cụ thể ra sao, thưa ông?

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương:- Vâng, VASA đã đề xuất một dự án khá cụ thể, chia làm 2 giai đoạn, thực hiện trong 2-3 năm .Tên dự án là "Phát triển phương tiện bay du lịch an toàn, giá hấp dẫn và thân thiện môi trường".

Với mục tiêu cụ thể của dự án là chế tạo khí cầu bay chở được khách du lịch, thiết lập cơ sở sản xuất 10 khí cầu bay/năm.

Để giảm bớt rủi ro cho nhà đầu tư, chúng tôi đã thực hiện ở giai đoạn 1 (“gieo mầm”) chế thử một mẫu khí cầu bay cỡ nhỏ, gọi là VUSTA-8 (khoảng 8 m3) có xe kéo, có quadrotor điều khiển từ xa, tải có ích là 2 kg , thời gian hơn một năm. Trong giai đoạn này, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật VN (VUSTA) đã cam kết đầu tư 550 triệu từ ngân sách nhà nước.

Hôm 29/5 vừa rồi đã bay trình diễn thành công (xem video clip). Giai đoạn 2 chia làm giai đoạn 2a và 2b: nghiên cứu chế tạo khí cầu bay chở 3 người (khoảng 400 m3), áp dụng thử, rút kinh nghiệm về thiết kế, công nghệ và thăm dò thị trường, kêu gọi đầu tư. Giai đoạn này cần kinh phí khoảng 7 tỷ VNĐ, thời gian 2 năm. Giai đoạn 2b: cùng với nhà đầu tư xác định quy mô sản phẩm (chở bao nhiêu khách), xác định quy mô sản xuất (dự kiến thiết lập cơ sở sản xuất khoảng 10 chiếc /năm, cần đầu tư vốn cố định vào khoảng 10 tỷ (chưa đến 0,5 triệu USD), thời gian khoảng 2 năm.

Điểm đặc biệt nữa của phương tiện bay mới là rất thân thiện với môi trường. Phương tiện này sử dụng khí Heli (một loại khí trơ) hoàn toàn không gây hại gì cho môi trường, hơn nữa, khi bay sẽ giảm rất nhiều tiếng ồn và khí thải so với trực thăng hoặc thủy phi cơ, vì vậy đây là một phương tiện bay thân thiện với môi trường, điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các khu du lịch.

PV:- Đặt trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nguồn ngân sách rất eo hẹp, đặc biệt nguồn kinh phí chi cho nghiên cứu khoa học rất hạn chế, việc huy động vốn cho dự án trên liệu có dễ dàng, thưa ông?

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương:- Đúng vậy, trong tình hình ngân sách nhà nước hiện nay, cần phát huy hình thức hợp tác công tư (PPP), phát huy tối đa các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển. Để thiết kế và chế tạo VASA-3 có thể cần thành lập công ty cổ phần, trong đó sẽ định giá cổ phần đóng góp đầu tư ban đầu về sở hữu trí tuệ (bằng sáng chế) và bằng công nghệ VUSTA-8 là khoảng 1/3 (sẽ thỏa thuận). Đương nhiên các nhà đầu tư giai đoạn 2a sẽ được hưởng ưu đãi lớn khi tính cổ phần trong giai đoạn 2b. Cũng có thể có các hình thức huy động vốn khác, tùy tình hình các nhà đầu tư.

Trên tinh thần lĩnh vực sáng tạo cũng đang có cạnh tranh gay gắt, hàng ngày trên thế giới có hàng mấy trăm sáng chế ra đời, tôi kêu gọi các nhà đầu tư sáng suốt hãy vào cuộc, nắm bắt cơ hội "hàng độc" để bứt phá, không bị "đụng hàng", nếu không, rất có thể mai kia Trung Quốc hoặc Singapore hoặc UAE… sẽ công bố một sáng chế mới "trên tài" sáng chế này và chúng ta sẽ bị hẫng hụt trong lĩnh vực này.

GS. TSKH Nguyễn Đức Cương - nguyên là Phó viện trưởng Viện kỹ thuật Không quân sau chuyển sang làm Phó viện trưởng Viện Tên lửa/ Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, đều làm nghiên cứu về các loại phương tiện bay có điều khiển. Ông đã có sáng chế được Ủy ban sáng chế và phát minh của Liên xô công nhận, đó là một loại cánh máy bay giảm lực cản.

Ông cũng đã chủ trì thiết kế chế tạo các sản phẩm đã được đưa vào trang bị quân đội, tiết kiệm hàng chục triệu USD cho ngân sách, như sản phẩm mục tiêu bay tốc độ lớn để huấn luyện phi công bắn tên lửa hồng ngoại, sản phẩm ứng dụng công nghệ thông tin để chế tạo buồng tập lái phục vụ huấn luyện phi công chiến đấu.

Ông được tôn vinh là một trong 53 trí thức KHCN tiêu biểu của cả nước trong năm 2017.

Vũ Lan (thực hiện)

Tìm kiếm:✨

  • Khí cầu, GS.TSKH, Nguyễn Đức Cương, MADE, VASA, AIR, Vietnam, He-li, Hãnh diện, Hình xuyến, Ca nô, Sáng chế, Ngắm cảnh, Giật cục, Rotor, Giá vé, Chế tạo, Tiến sĩ khoa học, Hạ cánh, Ngách

Báo Đất Việt: Du lịch khí cầu: Hãnh diện phương tiện bay Made in Vietnam Báo Đất Việt: Du lịch khí cầu: Hãnh diện phương tiện bay Made in Vietnam Reviewed by 2technews on tháng 8 27, 2019 Rating: 5

Không có nhận xét nào:

Được tạo bởi Blogger.